Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Koszystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane na Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.
Zamknij
GG Nasze Allegro
Logowanie Rejestracja
Schowek Koszyk

12 VII 1909 urodził się Constantin Noica

12 VII 1909 urodził się Constantin Noica

Znajomość tej wybitnej postaci zawdzięczamy niestrudzonemu propagatorowi literatury i kultury rumuńskiej ? Ireneuszowi Kani. To on przetłumaczył wpierw na język polski książkę Noici ?Sześć chorób ducha współczesnego ?i w książce tej przybliżył polskiemu czytelnikowi postać filozofa. Należał do galerii najwybitniejszych intelektualistów rumuńskich, (był rówieśnikiem Eliadego, Ciorana i Ionesco), ale w odróżnieniu od nich nie wyemigrował, pozostał w Rumunii. Zostając w Rumunii, jak pisze Kania, nośca miał jasno wytknięty cel. Postanowił, ni mniej, ni więcej, tylko reaktywować starą, klasyczną ideę paidei. Był żarliwym, nawet fanatycznym wyznawca wiary w kulturę jako:

?a) totalnośc ogarniająca całego człowieka, wszystkie sfery jego bytu, b) najwyższą , niepowtarzalna wartość cywilizacji Zachodu, c) najwyższą i jedyną wartość dla człowieka współczesnego, d)jedyne usprawiedliwienie dla bytu narodu i jedyna jego przepustkę do historii powszechnej, e) arkę przymierza między starymi i nowymi czasy, pozwalająca nad zamętem i terrorem historii przenieść w epokę lepszą wszystko, co cenne dla zbiorowości, f) również indywidualną drogę zbawczą, w sytuacji uwiądu religii.?

Jak w praktyce wyglądała realizacja tej klasycznej idei, ta dziwna (i zachwycająca!) szkoła mądrości z prywatnym uczonym i myślicielem na czele i grupką uczniów wokół niego pokazuje książka, która w komunistycznej Rumunii była dosłownie na wagę złota; dziennik jednego z uczniów Noici ? Gabriela Liceanu ; ?Dziennik z Paltinisu .Pajdeja jako model w kulturze humanistycznej?.

To wspaniała książka! Jest zapisem wielkiej duchowej przygody kilku wybranych przez Noicę uczniów, ale taką samą przygodą może stać się dla czytelników. Dla tego pedagogicznego wymiaru i niezwykłego przeżycia książka ta była poszukiwana, a ludzie gotowi byli płacić za nią każdą cenę!

Na stronach ?Dziennika?, jego autor - Liceanu, dziś minister spraw zagranicznych rumuńskiego rządu, relacjonuje swoją  edukację, ale podaje także słowa swojego nauczyciela , które stanowić mogą drogowskaz dla każdego chętnego  (?Nie nauczam nikogo, komu brak żarliwości ?/Konfucjusz/)

W ?Dzienniku? przeczytamy:

?Macie obowiązek wielkiej dumy; spoglądając w niebo, musicie głośno i z mocą oznajmiać, komu bąd? na czyj sposób chcecie dorównać. Do jakich wzorców w kulturze chcielibyście się upodobnić, z jakimi pragnęlibyście współzawodniczyć??,

?Klęska to miejsce, z którego podnosisz się do dalszej drogi?,

?Tylko nie mówcie mi, że waszej ewentualnej porażki winny jest świat, w którym żyjecie. Jeśli jest coś takiego jak klęska, to tkwi ona przede wszystkim w was, w waszych wewnętrznych ograniczeniach. Ludzie czytali ksiązki nawet przy łuczywie?,

?W kulturze moi drodzy, musimy umieć dowieść, że zasługujemy na zajmowaną w niej pozycję. W tej dziedzinie nikt nie rodzi się jako książę, trzeba dopiero wywalczyć sobie tę rangę?,

?Albowiem, jeśli istnieje sport wyczynowy urzekający nas jako widowisko ? i tylko tyle ? tym bardziej istnieje też kultura wyczynowa, która czy nas urzeka, czy nie ? porusza z miejsca góry i nas wszystkich razem z nimi?.

Noica Constantin był prawdziwym wyczynowcem i wierzymy,że już tych kilka zapisów stanowi niezwykła zachętę dla wielu by w tym sporcie podjąć się choćby amatorskiego wysiłku. A nagrodą jest duma, zupełnie jak w wierszu Kawafisa ?Pierwszy stopień? ? ?Jeżeli jesteś choćby na tym pierwszym stopniu, masz być dumny z tego i szczęśliwy?

Polecane