11 III 1818 Mary Shelley opublikowała Frankenste

Pamiętają Państwo wiersz Leśmiana  „Dusiołek”, zakończenie tego wiersza  ?
 
"Rzekł Bajdała do wołu:
O, rety – olaboga!
Nie dość ci ,żeś potworzył mnie, szkapę i wołka,
Jeszcześ musiał takiego zmajstrować Dusiołka?”

Leśmian w lekkich słowach przedstawił to co , w postaci opowieści ubarwiających wieczory rodziło się podczas spotkań  w doborowym towarzystwie ( Mary Shelley, jej mąż – znany poeta romantyczny Percy Shelley i  znany z ekscentrycznego stylu życia-  lord Bayron) , i co zaowocowało powieścią grozy napisaną przez  Mary : „Frankensteinem „ .  Prawdziwy i pełny tytuł powieści to „Frankenstein , czyli nowy Prometeusz „  .

Duch zabawy ( choć nie pozbawionej pewnej powagi ) towarzyszył więc narodzinom powieści , której przesłanie, w miarę rozwoju  cywilizacji przemysłowej stawało się coraz bardziej groźne  i niepokojące . Można powiedzieć, że im bliżej naszych czasów,  tym bardziej   Frankenstein potworniał, olbrzymiał , rósł , aż  zamienił się w jedną z wielkich metafor współczesności .

Powieść szybko  zaczęła obrastać interpretacjami – dotyczącymi granic działalności człowieka , granic  naukowych eksperymentów , odpowiedzialności za te eksperymenty . Powstawały nawet interpretacje natury teologicznej.
Z tego dobrodziejstwa interpretacyjnego , hojnie korzystała kinematografia ,( sama zresztą przykładając rękę do jego poszerzenia) ,   przenosząc na ekran niezliczoną ilość razy historię o naukowcu i jego „dziele”. Ostatni raz , udanie z pewnością, zekranizował Frankensteina Kenneth Branagh , obsadzając się zresztą w głównej roli szalonego doktora Frankensteina.  

Dla większości czytelników i widzów historia ta nadal nie wybiega poza dobrą zabawę z małym dreszczykiem  ( a dreszczyk z powodu znakomitej realizacji niektórych obrazów), dla nielicznych jednak , w przypadkowej lekturze książki , albo podczas zaplanowanej  projekcji filmu , może stać się tym znakiem , który w  jakimś fragmencie  oddaje grozę  współczesnego życia; grozę, najczęściej dobrze ukrytą za kotarą codzienności .

Czasem jedno zdanie, jeden akapit , może na nią naprowadzić, odsłonić ją – jak np. w  powieści Leonarda Sciasci , „Rycerz i śmierć ” , w której znaleźć możemy  fragment :
„Niektórzy pracują nad tym , by rodziły się potwory , genialne monstra dla monstrualnego świata." Laboratorium Frankensteina pracuje więc pełną parą , a dzieło Mary Shelley  dotyka spraw , które  dziś dopiero kiełkują  ,z którymi  trzeba mierzyć się już , a na pewno przyjdzie zmierzyć się z nimi  jutro .

Biotechnologia, klonowanie, eksperymenty eugeniczne – tym śladem prowadzi  zaś czytelnika autor książki „ślady Frankensteina” , przekonując o „głębokim  zakorzenieniu w świadomości i podświadomości mitu”  , któremu życie dała , nie podejrzewająca jak rozległe dla kultury mogą być  konsekwencje tego „aktu” , śmiejąca się z opowieści snutych przy kominku i winku ,   Mary Shelley . Po lekturze tej książki , mało kto zdobędzie się na to , by o jej książce  wydanej prawie dwieście lat temu powiedzieć w rozbawieniu „ strachy na Lachy „ .