31 III 1596 urodził się Kartezjusz
Znamy doskonale przypisywaną mu maksymę „Cogito ergo sum” (myślę więc jestem), ale kim był naprawdę, nie wiemy. Każdy, kto próbuje podsumować jego stanowisko pisze o innym Kartezjuszu, widzi go w innym świetle. Bolesław Miciński, podsumowując wszystkie te próby określenia filozofa, napisał:
”Kartezjusz zakrył twarz jak Agamemnon na obrazie Timantesa”
i przywołał fragment pism filozofa:
” jak przezorni komedianci, którzy przybierają role, aby nie widziano wstydu występującego na ich czoło, podobnie ja, dotychczas widz, w chwili wstąpienia na scenę świata, kroczę zamaskowany”.
W encyklopediach przeczytamy, że był skrajnym racjonalistą. Będzie to prawda o tyle o ile zechcemy rozszerzyć pojęcie racjonalizm o postawę żrącego wszystko sceptycyzmu.
Bo Kartezjusz, jak pisał w pięknym o nim eseju Bolesław Miciński, wątpił:
"niebo, powietrze, ziemia, kształty, dźwięki i wszystkie przedmioty obiektywne są tylko igraszką sennych marzeń.. nie mam rak, oczu, mięsa, krwi i żadnego ze zmysłów. Wątpił ,ale nie wątpił w to , że zwątpienie nie rozgrzesza. I w tym wyłączeniu elementarnych zagadnień etycznych z wszelkich wątpliwości, leży wielkość moralna Kartezjusza. świat jako przedmiot teorii poznania był fikcja utkaną z sennych marzeń – świat jako przedmiot etyki , był niezmiennie światem rzeczywistym, światem rak, oczu , mięsa i krwi. Kartezjusz rozumował jak Sokrates; dobrze sądzić to dobrze czynić. W ten sposób odnalazł niebo”.
Z pism Micińskiego wyłania się obraz Kartezjusza inny niż znamy ze szkolnych czytanek- bardziej niepokojący ale i prostszy zarazem, bo skomplikowane sploty filozoficznej myśli wyprowadza na prostą drogę pytania „jak żyć” i daje odpowiedź najjaśniejszą z możliwych – „czyniąc dobrze”.
Konto klienta
Pomoc
Firma
Copyright by Arsenał 2022
code by Software house Cogitech