Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Koszystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane na Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.
Zamknij

Arsenał


31 III 1596 urodził się Kartezjusz

31 III 1596 urodził się Kartezjusz

Znamy doskonale przypisywaną mu maksymę „Cogito ergo sum” (myślę więc jestem), ale kim był naprawdę, nie wiemy. Każdy, kto próbuje podsumować jego stanowisko pisze o innym Kartezjuszu, widzi go w innym świetle. Bolesław Miciński, podsumowując wszystkie te próby określenia filozofa, napisał:

”Kartezjusz zakrył twarz jak Agamemnon na obrazie Timantesa”

i przywołał fragment pism filozofa:

” jak przezorni komedianci, którzy przybierają role, aby nie widziano wstydu występującego na ich czoło, podobnie ja, dotychczas widz, w chwili wstąpienia na scenę świata, kroczę zamaskowany”.

W encyklopediach przeczytamy, że był skrajnym racjonalistą. Będzie to prawda o tyle o ile zechcemy rozszerzyć pojęcie racjonalizm  o postawę żrącego wszystko sceptycyzmu.
Bo Kartezjusz, jak pisał w pięknym o nim eseju Bolesław Miciński, wątpił:

"niebo, powietrze, ziemia, kształty, dźwięki i wszystkie przedmioty obiektywne są tylko igraszką sennych marzeń.. nie mam rak, oczu, mięsa, krwi i żadnego ze zmysłów.  Wątpił ,ale nie wątpił w to , że zwątpienie nie rozgrzesza. I w tym wyłączeniu elementarnych zagadnień etycznych z wszelkich wątpliwości, leży wielkość moralna Kartezjusza. świat jako przedmiot teorii poznania był fikcja utkaną z sennych marzeń – świat jako przedmiot etyki , był niezmiennie światem rzeczywistym, światem rak, oczu , mięsa i krwi. Kartezjusz rozumował jak Sokrates; dobrze sądzić to dobrze czynić. W ten sposób odnalazł niebo”.

Z pism Micińskiego wyłania się obraz Kartezjusza inny niż znamy ze szkolnych czytanek- bardziej niepokojący ale i prostszy zarazem, bo skomplikowane sploty filozoficznej myśli  wyprowadza na prostą drogę pytania „jak żyć” i daje odpowiedź najjaśniejszą z możliwych – „czyniąc dobrze”.

Copyright by Arsenał 2022

code by Software house Cogitech