Używamy cookies i podobnych technologii m.in. w celach: świadczenia usług, reklamy, statystyk. Koszystanie z witryny bez zmiany ustawień Twojej przeglądarki oznacza, że będą one umieszczane na Twoim urządzeniu końcowym. Pamiętaj, że zawsze możesz zmienić te ustawienia.
Zamknij

Arsenał


8 IX 1873 urodził się Alfred Jarry

8 IX 1873 urodził się Alfred Jarry

W spisie nauk, które od wieków zajmują się mniej lub bardziej udolnie próbami wyjaśnienia praw rządzących otaczającą nas rzeczywistością, obok tak dziejowych i uświęconych tradycją nauk jak fizyka czy jej bardziej refleksyjna starsza siostra metafizyka, pojawiają się też nie do końca chciani dalecy kuzyni. Taka czarną owcą w rodzinie nauk, z pewnością jest 'patafizyka, najczęściej określana przez szacowne grono naukowców jako pseudonauka, bowiem jej celem i głównym zadaniem jest kpiące wyśmiewanie naukowego sposobu myślenia oraz nadętych rozpraw wielkich uczonych. Jej twórcą był francuski pisarz Alfred Jarry, który tak ją scharakteryzował:

„Patafizyka stanowi teorię urojonych rozwiązań przypisujących symbolicznie zarysom rzeczy, za sprawą tychże, wartości potencjalne” 

Warto zwrócić uwagę na apostrof widniejący przed nazwą nauki Jarry'ego, który został umieszczony tam przez twórcę „by uniknąć taniego kalamburu”. Gdyby nie apostrof, każdy tłumacz tej nazwy, która we francuskim brzmi patte a physique, co znaczy łapofizyka, mógłby posłużyć się innym, nie do końca wolnym przekładem na język polski - łopatafizyka.

11 maja 1948 roku w Paryżu (bo gdzieżby indziej?) powstało Kolegium 'Patafizyki, skupiające wokół filozofii 'patafizyki grupę artystów i pisarzy, których mottem są słowa Jarry'ego: „pozostaję tym samym, choć się zmieniłem". Do szacownego grona tego kolegium, wśród wielu innych wybitnych artystów naszych czasów, należeli tacy pisarze jak Umberto Eco czy Raymond Queneau (oboje nosili tytuł Transcendentnego Satrypy). Dla drugiego z nich prawda 'patafizyki opiera się na „prawdzie sprzeczności i wyjątków”.

Ale wróćmy jeszcze na chwilę do osoby twórcy tej szlachetnej nauki. Alfred Henry Marie Jarry, francuski dramatopisarz, powieściopisarz oraz poeta. Jedna z najgłośniejszych postaci paryskiej bohemy, ekscentryk, a do tego pasjonat jeżdżenia po Paryżu na rowerze. Kiedy po raz pierwszy wystawiono jego najgłośniejszą sztukę, jaką była farsa „Ubu król, czyli polacy”, wybuchł skandal, jednak później, po wielu latach, została uznana za jedną z pierwszych sztuk zaliczanych do teatru absurdu.

Zmarł z powodu nieleczonej gruźlicy „wspomaganej” alkoholizmem.

Copyright by Arsenał 2022

code by Software house Cogitech